* ( عَجَلٍ ) * ( 1 ) ، دأب و خلق او عجله است ، تا پندارى كه او را خود از آن آفريدند ( 2 ) ، چنان كه كسى را وصف كنند به چيزى ، گويند : فلان كلَّه فهم و علم ، و فلان اكل و شباب ( 3 ) و شراب ( 4 ) ، قالت الخنساء في وصف بقره : ترتع ( 5 ) ما رتعت حتّى اذا ادّكرت ( 6 ) فانّما هى اقبال و ادبار اى تكثر الاقبال و الادبار . * ( سَأُرِيكُمْ آياتِي فَلا تَسْتَعْجِلُونِ ) * ، گفت : من آيات و معجزات خود با شما نمايم ، بر من شتابزدگى مكنيد . * ( وَيَقُولُونَ مَتى هذَا الْوَعْدُ إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ ) * ، مىگويند تو را اين كافران كه : اين وعده و نويد كه مىگويى از نزول و ظهور آيات ، كى خواهد بودن ؟ و گفتند : مراد به « وعد » ، قيامت است ، و وعد ( 7 ) به معنى موعود است ، اگر راست مىگويى . آنگه گفت : * ( لَوْ يَعْلَمُ الَّذِينَ كَفَرُوا ) * - الاية ، گفت : اگر بدانند كافران آنگه ايشانرا آتش از روى ( 8 ) و از پشت خود باز نتوانند داشتن ، يعنى آتش به ايشان محيط شده باشد . * ( وَلا هُمْ يُنْصَرُونَ ) * ، و نه نيز ايشان را نصرت كنند و يارى دهند . و جواب او بيفگند لدلالة الكلام عليه ، و التّقدير : لعلموا ( 9 ) صدق ما وعدوا به ، بدانند صدق آنچه ايشان را به آن وعده مىدهند . آنگه گفت : * ( بَلْ تَأْتِيهِمْ بَغْتَةً ) * ، اين ( 10 ) ساعت كه به ايشان آيد ، بناگاه آيد . * ( فَتَبْهَتُهُمْ ) * ، ايشان را مبهوت و متحيّر گرداند . * ( فَلا يَسْتَطِيعُونَ رَدَّها ) * ، نتوانند ردّ و دفع آن كردن . * ( وَلا هُمْ يُنْظَرُونَ ) * ، و نه ايشان را مهلت دهند . * ( وَلَقَدِ اسْتُهْزِئَ بِرُسُلٍ مِنْ قَبْلِكَ ) * ، ايزد - جلّ جلاله - در اين آيت رسول را - عليه السّلام - تسليت داد و گفت : اوّل كس از رسول ( 11 ) من كه كافران از او فسوس داشتند و به او استهزا كردند نه تويى ، پيغامبرانى كه پيش ( 12 ) تو بودند ( 13 ) ، استهزا

--> ( 1 ) . آج ، لب آدمى از . ( 2 ) . همهء نسخه بدلها : آفريده‌اند . ( 3 ) . كذا ، در اساس ، ديگر نسخه بدلها : ندارد . ( 4 ) . همهء نسخه بدلها : اكل شراب . ( 5 ) . اساس : ترتعت ، به قياس با نسخهء آط ، تصحيح شد . ( 6 ) . اساس : اذا ادّركت ، به قياس با نسخهء آط ، تصحيح شد . ( 7 ) . آج ، لب : وعده . ( 8 ) . آب ، آج ، لب ، آز خود . ( 9 ) . آط آج ، لب : تعلموا . ( 10 ) . آط ، آب ، آز : آن . ( 11 ) . همهء نسخه بدلها : رسولان كه با سياق عبارت فارسى ملايمتر مىنمايد . ( 12 ) . همهء نسخه بدلها از . ( 13 ) . آط هم .